Klimatyczna Bytomka - Metropolia GZM

Warsztaty – renaturyzacja dolin rzecznych pn.

„KLIMATYCZNA BYTOMKA”

obejmujące spacer badawczy w terenie w dolinie Bytomki i warsztaty informacyjno-edukacyjne

Warsztaty – renaturyzacja dolin rzecznych pn. „Klimatyczna Bytomka” adresowane są do mieszkańców terenów sąsiadujących z rzeką Bytomką lub jej dopływami. Ich celem jest zwiększenie świadomości mieszkańców na temat funkcji rzek w obszarach silnie zurbanizowanych, a także wspólne wypracowanie wizji Bytomki – rzeki zdrowej, bardziej dostępnej i użytecznej dla człowieka, bez szkody dla natury.

Warsztaty składają się z dwóch części: spaceru badawczego (2 godz.) oraz warsztatu informacyjno-edukacyjnego (2 godz.).

SPACER BADAWCZY

Cel i oczekiwany efekt spaceru badawczego:

Spacer badawczy wprowadzi uczestników w temat zwiększania walorów przyrodniczych, krajobrazowych i społecznych Bytomki oraz jej otoczenia, ukazując lokalne uwarunkowania, zagrożenia, problemy, a także pozytywne przykłady regeneracji przyrody. Bezpośrednia obserwacja w terenie pozwoli lepiej zrozumieć wyzwania i możliwości odnowy korytarza rzecznego, a także zainspiruje do tworzenia własnych pomysłów na jego zagospodarowanie jako istotnego elementu lokalnej i ponadlokalnej błękitno-zielonej sieci. Uczestnicy zdobędą wiedzę o stanie rzeki, poznają skutki zarówno dobrych, jak i złych praktyk, a ich późniejsze propozycje podczas warsztatów będą oparte na własnych obserwacjach.

Główne zagadnienia poruszane w trakcie spaceru badawczego:

• Wskazanie miejsc, które najlepiej ilustrują wpływ urbanizacji i działalności człowieka na stan Bytomki.
• Wskazanie miejsc, gdzie przyroda sama się regeneruje.
• Rozpoznanie roślinności i siedlisk typowych dla doliny rzecznej i brzegów wód.
• Omówienie roli roślin i mikrosiedlisk w poprawie jakości wody i retencji w dolinie rzecznej.
• Obserwacja elementów koryta i doliny lub brzegów zbiornika wodnego, które wymagają poprawy (np. bariery migracyjne, umocnienia brzegów, zanieczyszczenia, utrata naturalnych siedlisk).
• Dyskusja o tym, jak można będzie rozwiązać te problemy współpracując z siłami przyrody i korzystając z jej „podpowiedzi”.
• Prezentacja istniejących lub potencjalnych miejsc rekreacji i wypoczynku nad rzeką.
• Dyskusja o tym, jak łączyć dostępność i atrakcyjność nadwodnej przestrzeni z czynną ochroną przyrody.
• Pokazanie przykładów dobrych praktyk w kształtowaniu przyjaznej, nadwodnej przestrzeni publicznej.

WARSZTAT INFORMACYJNO-EDUKACYJNY

Cel i oczekiwany efekt warsztatu informacyjno-edukacyjnego:

Podczas warsztatu informacyjno-edukacyjnego wspólnie z uczestnikami przeanalizujemy, jak obecnie wygląda Bytomka i jej otoczenie, a także, jak może wyglądać zdrowa rzeka. W ramach wprowadzenia zaprezentowane zostaną zagadnienia związane z rolą Bytomki w krajobrazie oraz możliwościami poprawy jej funkcjonalności dla człowieka i przyrody. Przedyskutowane zostaną wszystkie pomysły zgłoszone przez uczestników. Głównym celem będzie wspólne zdiagnozowanie problemów z wodą w obszarze rzeki Bytomki i jej doliny oraz poznanie oczekiwań społeczności lokalnej wobec wizji zdrowej  Bytomki, która lepiej będzie służyć mieszkańcom w zgodzie z naturą.

Główne zagadnienia poruszane w trakcie warsztatu informacyjno-edukacyjnego:

W ramach wprowadzenia do warsztatu przedstawimy w praktyczny sposób zagadnienia:

• Rola Bytomki w krajobrazie.
• Obieg wody i wzajemne oddziaływania działań prowadzonych w zlewni, w otoczeniu rzeki na stan wód.
• Zmiany klimatu a zdolności adaptacyjne z wykorzystaniem rozwiązań opartych o naturę,

  w tym błękitno-zieloną infrastrukturę.

• Co to jest renaturyzacja rzeki – praktyczne korzyści dla człowieka i przyrody.
• Dobre praktyki i propozycje działań renaturyzacyjnych.
• Rys historyczny przekształcenia rzeki Bytomki oraz kontekst lokalny.
• Wizja rzeki funkcjonalnej dla mieszkańców – funkcje rzeki, jako wstęp do warsztatu nad wizją rzeki Bytomki i jej dopływów.

Podczas warsztatu wprowadzającego uczestnicy będą mieli okazję podyskutować o obecnym stanie rzeki i przy pomocy środków plastyczno-artystycznych zwizualizują zdrową rzekę.

Podczas głównego warsztatu planowania partycypacyjnego (Warsztat 2), podczas pracy w grupach, uczestnicy będą mieli okazję wymienić poglądy na temat kluczowych problemów z rzeką i jej doliną, a w kolejnym kroku dyskutować będą nad szerszą wizją rzeki funkcjonalnej dla mieszkańców w zgodzie z naturą.

Warsztaty prowadzone są przez Fundację Zdrowa Rzeka.

Zobacz: