W jakiej formie można prowadzić działalność gospodarczą. Firma jednoosobowa a spółki
- Opublikowano:
W Polsce istnieje kilka form działalności gospodarczej. Różnice dotyczą zarówno spraw formalnych, takich jak miejsce rejestracji czy sposób reprezentacji, jak i spraw finansowych – na przykład wymaganego do założenia firmy kapitału. Przeczytaj, jakie są najważniejsze różnice pomiędzy formami prowadzenia działalności.
W jakiej formie możesz prowadzić działalność w Polsce
Jeśli chcesz założyć firmę, masz do wyboru kilka jej rodzajów (form prawnych):
- jednoosobowa działalność gospodarcza
- spółka cywilna
- spółki kapitałowe: spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, prosta spółka akcyjna i spółka akcyjna
- spółki osobowe: spółka jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-akcyjna.
Przeczytaj więcej o:
- spółkach osobowych: partnerskiej, komandytowej i komandytowo-akcyjnej
- spółkach kapitałowych: z ograniczoną odpowiedzialnością, prostej spółce akcyjnej i akcyjnej
- jak założyć jednoosobową działalność gospodarczą na Biznes.gov.pl.
Pamiętaj, że spółce cywilnej nie przysługuje status przedsiębiorcy. Przedsiębiorcami są wyłącznie wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.
Obywatele Unii Europejskiej, innych państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Konfederacji Szwajcarskiej, którzy chcą wykonywać w Polsce działalność gospodarczą, mogą:
- założyć w Polsce własną firmę
- czasowo świadczyć transgranicznie usługi
- w Polsce oddział przedsiębiorcy zagranicznego, jeśli prowadzą już firmę w państwie UE, EOG lub w Szwajcarii.
Obywatele państw, które nie należą do Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego ani Konfederacji Szwajcarskiej, mogą:
- założyć w Polsce działalność na zasadach zależnych od obywatelstwa i statusu pobytowego
- założyć w Polsce oddział przedsiębiorcy zagranicznego, jeśli prowadzą działalność za granicą – na zasadzie wzajemności, chyba że ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią inaczej.
Przeczytaj, w jakiej formie działalność w Polsce może prowadzić cudzoziemiec.
Co trzeba wziąć pod uwagę, wybierając formę działalności
Wybór formy działalności to ważna decyzja. Pomiędzy jednoosobową działalnością i spółkami handlowymi jest wiele różnic, które dotyczą przede wszystkim:
- tego, czy będziesz prowadzić działalność samodzielnie, czy ze wspólnikami
- odpowiedzialności za zobowiązania
- opodatkowania i rodzaju księgowości
- minimalnego kapitału potrzebnego do założenia firmy
- formy reprezentacji, czyli tego, kto może reprezentować firmę na przykład w sprawach urzędowych
- miejsca, w którym rejestrujesz firmę i załatwiasz sprawy z nią związane.
Kto może założyć firmę
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Wyłącznie jedna osoba fizyczna. |
|---|---|
Spółka cywilna |
Minimum dwóch wspólników: osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne mające zdolność prawną. |
Spółka jawna |
Minimum dwóch wspólników: osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne mające zdolność prawną. |
Spółka partnerska |
Minimum dwie osoby fizyczne uprawnione do wykonywania wolnych zawodów (partnerzy). |
Spółka komandytowa |
Dwóch lub więcej wspólników: osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym co najmniej jeden komplementariusz (odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki) i jeden komandytariusz (odpowiada za zobowiązania spółki do wysokości sumy komandytowej). |
Spółka komandytowo-akcyjna |
Dwóch lub więcej wspólników: osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne mające zdolność prawną, w tym jeden komplementariusz (odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki) i jeden akcjonariusz (nie odpowiada za zobowiązania spółki). |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Minimum jeden założyciel (osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna mająca zdolność prawną). Założycielem nie może być wyłącznie jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. |
Prosta spółka akcyjna |
Jeden lub więcej akcjonariuszy: osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna mająca zdolność prawną. Prosta spółka akcyjna nie może być założona wyłącznie przez jednoosobową spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. |
Spółka akcyjna |
Minimum jeden założyciel: osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną. Założycielem nie może być wyłącznie jednoosobowa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. |
Jak wybrać nazwę firmy
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Nazwa musi zawierać imię i nazwisko właściciela firmy. Dodatkowo w nazwie może się znaleźć treść informująca o profilu działalności. |
|---|---|
Spółka cywilna |
Nazwa spółki cywilnej powinna identyfikować wszystkich jej wspólników i zawierać oznaczenie „spółka cywilna” lub „s.c.”. Na fakturach podaj nazwę spółki i jej adres. Odrębnie wpisujesz do CEIDG swoją firmę jako wspólnika. Nie może ona sugerować, że wpis dotyczy spółki cywilnej. Jeśli twój dotychczasowy wpis zawiera takie określenia, zmień go do 14 kwietnia 2027 roku. |
Spółka jawna |
Nazwa powinna zawierać nazwisko albo pełną nazwę firmy przynajmniej jednego wspólnika, a także oznaczenie „spółka jawna” lub „sp. j.”. |
Spółka partnerska |
Nazwa powinna zawierać nazwisko przynajmniej jednego partnera, wskazanie wolnego zawodu wykonywanego w spółce oraz zwrot „i partner”, „i partnerzy” albo „spółka partnerska”. Możesz używać skrótu „sp. p.”. Gdy w spółce wykonywanych jest kilka wolnych zawodów, to należy je wszystkie oznaczyć w nazwie firmy. |
Spółka komandytowa |
Nazwa powinna zawierać nazwisko albo pełną nazwę firmy przynajmniej jednego komplementariusza, a także oznaczenie „spółka komandytowa” lub „sp. k.”. Nazwa nie może zawierać nazwiska ani firmy komandytariusza. |
Spółka komandytowo-akcyjna |
Nazwa powinna zawierać nazwisko albo pełną nazwę firmy przynajmniej jednego komplementariusza, a także oznaczenie „spółka komandytowo-akcyjna” lub „S.K.A.”. Nazwa nie może zawierać nazwiska ani firmy akcjonariusza. |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Nazwa może być obrana dowolnie, ale musi zawierać określenie „spółka z ograniczoną odpowiedzialnością” lub „spółka z o.o.” lub „sp. z o.o.”. |
Prosta spółka akcyjna |
Nazwa może być obrana dowolnie, powinna jednak zawierać dodatkowe oznaczenie „prosta spółka akcyjna” lub „P.S.A.”. |
Spółka akcyjna |
Nazwa może być obrana dowolnie, ale musi zawierać określenie „spółka akcyjna” lub „S.A.”. |
Przeczytaj, jak nazwać firmę.
Czy potrzebna jest umowa lub statut
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Nie. Podstawą działania jest rejestracja w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). |
|---|---|
Spółka cywilna |
Tak. Umowa w formie pisemnej. |
Spółka jawna |
Tak. Umowa musi być zawarta:
|
Spółka partnerska |
Tak. Umowa musi być zawarta:
|
Spółka komandytowa |
Tak. Umowa może być zawarta:
|
Spółka komandytowo-akcyjna |
Tak. Statut w formie aktu notarialnego. |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Tak. Umowa może być zawarta:
|
Prosta spółka akcyjna |
Tak. Umowa może być zawarta:
|
Spółka akcyjna |
Tak. Statut w formie aktu notarialnego. |
Gdzie zarejestruję firmę
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEIDG) Przeczytaj, jak założyć firmę jednoosobową online. |
|---|---|
Spółka cywilna |
Wspólnicy będący osobami fizycznymi rejestrują się w CEIDG. Pozostali wspólnicy podlegają zasadom rejestracji właściwym dla ich formy prawnej. Przeczytaj, jak uzyskać numer REGON dla spółki cywilnej. |
Spółka jawna |
Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) Możliwa rejestracja online w systemie S24. Przeczytaj, jak założyć spółkę jawną. |
Spółka partnerska |
Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) Przeczytaj, jak założyć spółkę partnerską. |
Spółka komandytowa |
Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) Przeczytaj, jak założyć spółkę komandytową. |
Spółka komandytowo-akcyjna |
Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) Przeczytaj, jak założyć spółkę komandytowo-akcyjną. |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) Przeczytaj, jak założyć spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. |
Prosta spółka akcyjna |
Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) Przeczytaj, jak założyć PSA. |
Spółka akcyjna |
Krajowy Rejestr Sądowy (KRS) Przeczytaj, jak założyć spółkę akcyjną. |
Czy firma jest samodzielnym podmiotem w obrocie gospodarczym
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Nie. Firma nie jest podmiotem praw i obowiązków i nie dokonuje we własnym imieniu czynności prawnych. Tę rolę pełni osoba fizyczna, wykonująca działalność gospodarczą (właściciel firmy). |
|---|---|
Spółka cywilna |
Nie. W obrocie gospodarczym spółka cywilna nie występuje jako osobny podmiot od jej wspólników. Nie jest podmiotem praw i obowiązków i nie dokonuje we własnym imieniu czynności prawnych. Tę rolę pełnią w spółce cywilnej wspólnicy. |
Spółka jawna |
Tak. Spółka jest odrębnym uczestnikiem obrotu od jej wspólników. Może nabywać prawa (w tym własność), zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Nie posiada osobowości prawnej. |
Spółka partnerska |
Tak. Spółka jest odrębnym uczestnikiem obrotu od jej wspólników. Może nabywać prawa (w tym własność), zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Nie posiada osobowości prawnej. |
Spółka komandytowa |
Tak. Spółka jest odrębnym uczestnikiem obrotu od jej wspólników. Może nabywać prawa (w tym własność), zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Nie posiada osobowości prawnej. |
Spółka komandytowo-akcyjna |
Tak. Spółka jest odrębnym uczestnikiem obrotu od jej wspólników. Może nabywać prawa (w tym własność), zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Nie posiada osobowości prawnej. |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Tak. Spółka posiada osobowość prawną, jest pełnoprawnym podmiotem praw i obowiązków niezależnym od jej wspólników. Może dokonywać we własnym imieniu wszystkich czynności prawnych, zarówno sądowe, jak i pozasądowe. |
Prosta spółka akcyjna |
Tak. Spółka posiada osobowość prawną, jest pełnoprawnym podmiotem praw i obowiązków niezależnym od jej wspólników. Może dokonywać we własnym imieniu wszystkich czynności prawnych, zarówno sądowe, jak i pozasądowe. |
Spółka akcyjna |
Tak. Spółka posiada osobowość prawną, jest pełnoprawnym podmiotem praw i obowiązków niezależnym od jej wspólników. Może dokonywać we własnym imieniu wszystkich czynności prawnych, zarówno sądowe, jak i pozasądowe. |
Czy muszę wnieść minimalny wkład finansowy
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Nie. |
|---|---|
Spółka cywilna |
Nie. Wspólnicy mogą zobowiązać się do wniesienia wkładów, które mogą polegać na wniesieniu do spółki własności lub innych praw albo na świadczeniu usług. |
Spółka jawna Spółka partnerska Spółka komandytowa |
Nie. Spółka jest odrębnym od wspólników bytem prawnym i, żeby rozpocząć działalność, powinna dysponować określonym w umowie majątkiem. Majątek powstaje w wyniku wniesienia wkładów przez wspólników. Wkłady mogą być pieniężne, niepieniężne albo polegać na świadczeniu usług na rzecz spółki. Dzięki wniesionym wkładom wspólnicy otrzymują udziały (określone prawa) w spółce. Komandytariusz może wnieść pracę lub usługi jako wkład tylko wtedy, gdy wartość innych jego wkładów wynosi co najmniej tyle, ile suma komandytowa. |
Spółka komandytowo-akcyjna |
Tak. Minimalna wysokość kapitału zakładowego wynosi 50 000 zł. Kapitał zakładowy może być pokryty wkładami pieniężnymi lub niepieniężnymi. |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Tak. Minimalna wysokość kapitału zakładowego wynosi 5 000 zł. Wkłady na kapitał zakładowy wnoszą wszyscy wspólnicy i mogą być one pieniężne lub niepieniężne. |
Prosta spółka akcyjna |
Tak. Minimalna wysokość kapitału akcyjnego wynosi 1 zł. Wkłady na pokrycie kapitału akcyjnego mogą być pieniężne lub niepieniężne. Na kapitał akcyjny nie możesz przeznaczyć wkładów w postaci pracy, usług ani praw niezbywalnych. |
Spółka akcyjna |
Tak. Minimalna wysokość kapitału zakładowego wynosi 100 000 zł. Wkłady na pokrycie kapitału zakładowego mogą być pieniężne lub niepieniężne. |
Czy w firmie muszą być oficjalne organy
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Nie. |
|---|---|
Spółka cywilna |
Nie. |
Spółka jawna |
Nie. |
Spółka partnerska |
Nie, choć można powołać zarząd. |
Spółka komandytowa |
Nie. |
Spółka komandytowo-akcyjna |
Tak:
|
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Tak:
|
Prosta spółka akcyjna |
Tak:
|
Spółka akcyjna |
Tak:
|
Kto reprezentuje firmę
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Wszelkie czynności faktyczne i prawne podejmuje osoba wykonująca działalność. |
|---|---|
Spółka cywilna |
Prawo reprezentowania spółki ma każdy wspólnik. Nie ma znaczenia, czy jest nim osoba fizyczna czy też osoba prawna. Szczegółowy sposób reprezentacji można określić w umowie spółki. |
Spółka jawna |
Co do zasady prawo reprezentowania spółki ma każdy wspólnik. Nie ma znaczenia, czy wspólnikiem jest osoba fizyczna czy też osoba prawna. Szczegółowy sposób reprezentacji można określić w umowie spółki. |
Spółka partnerska |
Co do zasady prawo reprezentowania spółki ma każdy z partnerów. Umowa spółki może przewidywać inny sposób reprezentacji, przez partnera łącznie z innym partnerem lub prokurentem. Spółka partnerska może powołać zarząd, który będzie reprezentował spółkę i prowadził jej sprawy. W zarządzie musi zasiadać co najmniej jeden partner. Możesz powołać do niego także osoby spoza grona partnerów. |
Spółka komandytowa |
Co do zasady komplementariusz, którego nie pozbawiono prawa reprezentacji, może samodzielnie reprezentować spółkę. Wspólnik będący komandytariuszem może reprezentować spółkę tylko jako jej pełnomocnik. |
Spółka komandytowo-akcyjna |
Co do zasady komplementariusz, którego nie pozbawiono prawa reprezentacji, może samodzielnie reprezentować spółkę. Akcjonariusz może reprezentować spółkę tylko jako jej pełnomocnik. |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Spółkę reprezentuje zarząd. Jeśli zarząd jest wieloosobowy, do skutecznej reprezentacji konieczne jest współdziałanie dwóch członków zarządu lub członka zarządu i prokurenta (umowa spółki może inaczej określić sposób reprezentacji). Zarząd może również ustanowić pełnomocnika do załatwienia określonych spraw. |
Prosta spółka akcyjna |
Spółkę reprezentuje zarząd lub rada dyrektorów. Jeżeli organ jest wieloosobowy, spółkę reprezentuje dwóch członków zarządu albo dwóch dyrektorów łącznie lub jeden członek zarządu albo dyrektor łącznie z prokurentem. Umowa spółki może określać inne zasady reprezentacji. |
Spółka akcyjna |
Spółkę reprezentuje zarząd, który składa się z jednego lub większej liczby członków. Jeśli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentacji określa statut spółki. Jeśli statut tego nie określa, do skutecznej reprezentacji konieczne jest współdziałanie dwóch członków zarządu lub członka zarządu i prokurenta. Zarząd może również ustanowić pełnomocnika do złożenia oświadczenia w imieniu spółki w określonej sprawie. |
Kto może podejmować decyzje dotyczące działania firmy
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Osoba fizyczna wykonująca działalność (właściciel firmy). |
|---|---|
Spółka cywilna |
Prawo prowadzenia spraw spółki przysługuje każdemu ze wspólników. Umowa spółki może odmiennie regulować prowadzenie spraw spółki (wskazani wspólnicy mogą być pozbawieni tego prawa lub ich prawo może zostać ograniczone). |
Spółka jawna |
Każdy wspólnik ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki. Nie ma znaczenia, czy jest nim osoba fizyczna czy osoba prawna. Krąg podmiotów uprawnionych do prowadzenia spraw spółki może być ukształtowany inaczej w umowie spółki. |
Spółka partnerska |
Co do zasady prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki ma każdy partner. Prowadzenie spraw spółki może zostać powierzone jednemu lub kilku wspólnikom – na podstawie umowy spółki lub późniejszej uchwały wspólników. Spółka partnerska może powołać zarząd, który będzie reprezentował spółkę i prowadził jej sprawy. W zarządzie musi zasiadać co najmniej jeden partner. Możesz powołać do niego także osoby spoza grona partnerów. Powołanie zarządu wyłącza uprawnienia wspólników w tym zakresie. |
Spółka komandytowa |
Co do zasady prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki należy do każdego komplementariusza, zaś komandytariusz jest pozbawiony tego prawa i obowiązku. Zasada ta może być odmiennie uregulowana w umowie spółki. |
Spółka komandytowo-akcyjna |
Co do zasady prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki należy do każdego komplementariusza, zaś akcjonariusz jest pozbawiony tego prawa. Statut może odmiennie regulować zasady prowadzenia spraw. |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki należy do każdego członka zarządu. Jeżeli zarząd jest wieloosobowy, zasady prowadzenia spraw spółki może szczegółowo określać umowa spółki. W przypadku braku postanowień umownych w tym zakresie każdy członek zarządu może bez uprzedniej uchwały zarządu prowadzić sprawy nieprzekraczające zwykłych czynności spółki. Gdyby jednak którykolwiek z pozostałych członków zarządu sprzeciwił się jej prowadzeniu, wymagana jest uchwała całego zarządu. |
Prosta spółka akcyjna |
Prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki należy do zarządu lub rady dyrektorów. |
Spółka akcyjna |
Prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki przysługuje zarządowi. |
Kto jest odpowiedzialny za zobowiązania firmy
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Osoba fizyczna wykonująca działalność. |
|---|---|
Spółka cywilna |
Wspólnicy spółki. |
Spółka jawna |
Spółka i wspólnicy. |
Spółka partnerska |
Spółka i partnerzy. Partner nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania, które pozostają w związku z wykonywaniem wolnego zawodu przez innego partnera w tej spółce. |
Spółka komandytowa |
Spółka i wspólnicy. |
Spółka komandytowo- akcyjna |
Spółka i komplementariusze. |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Spółka. W określonych sytuacjach odpowiedzialność może ponosić zarząd. |
Prosta spółka akcyjna |
Spółka. W określonych sytuacjach odpowiedzialność mogą ponosić członkowie zarządu albo dyrektorzy. |
Spółka akcyjna |
Spółka. |
Czy muszę pokryć zobowiązania firmy z majątku prywatnego
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Tak – występuje nieograniczona odpowiedzialność właściciela za zobowiązania firmy całym majątkiem, a więc zarówno powstałym w wyniku prowadzenia firmy, jak i jego majątkiem osobistym. |
|---|---|
Spółka cywilna |
Tak – występuje solidarna i nieograniczona odpowiedzialność wspólników za zobowiązania spółki. Obejmuje zarówno majątek powstały w wyniku prowadzenia firmy, jak i majątki osobiste wspólników. W przypadku spłaty długu przez jednego ze wspólników, pozostali są zwolnieni z odpowiedzialności. |
Spółka jawna |
Tak – występuje solidarna odpowiedzialność spółki i wspólników. Jeśli więc majątek spółki nie wystarcza na spłatę zobowiązań, odpowiedzialność za zobowiązania spoczywa na wspólnikach, którzy wówczas odpowiadają całym swoim majątkiem bez ograniczenia. |
Spółka partnerska |
Tak – występuje solidarna odpowiedzialność spółki i partnerów za zobowiązania spółki. Jeśli więc majątek spółki nie wystarcza na spłatę zobowiązań, odpowiedzialność za zobowiązania spoczywa na partnerach, którzy wówczas odpowiadają całym swoim majątkiem bez ograniczenia. Odpowiedzialność partnera jest wyłączona w przypadku:
|
Spółka komandytowa |
Tak – występuje solidarna odpowiedzialność spółki i wspólników. Jeśli majątek spółki nie wystarcza na spłatę zobowiązań, odpowiedzialność za zobowiązania spoczywa na wspólnikach. Odpowiedzialność wspólników jest uzależniona od statusu, jaki posiadają:
|
Spółka komandytowo-akcyjna |
Tak – w zależności od statusu wspólnika. Solidarna odpowiedzialność spółki i wspólników o statusie komplementariusza. Jeśli majątek spółki nie wystarcza na spłatę zobowiązań, odpowiedzialność za zobowiązania spoczywa na wspólnikach – komplementariuszach. Akcjonariusz co do zasady nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Jednak w przypadku zaciągnięcia przez spółkę zobowiązania przekraczającego jej majątek, wkład wniesiony przez akcjonariusza zostanie przeznaczony na spłatę powstałego zadłużenia. |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Nie – występuje nieograniczona odpowiedzialność spółki za jej zobowiązania. Jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, odpowiedzialność ponoszą członkowie zarządu, całym swoim majątkiem. Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności w przypadkach wskazanych w ustawie. |
Prosta spółka akcyjna |
Nie – występuje nieograniczona odpowiedzialność spółki za jej zobowiązania. Jeśli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, za jej zobowiązania odpowiadają solidarnie członkowie zarządu albo dyrektorzy. Mogą uwolnić się od tej odpowiedzialności w przypadkach wskazanych w ustawie. |
Spółka akcyjna |
Nie – występuje nieograniczona odpowiedzialność spółki za jej zobowiązania. |
Jaki podatek dochodowy (PIT/CIT) będę płacić
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Przedsiębiorca może wybrać:
|
|---|---|
Spółka cywilna |
Spółka nie jest podatnikiem podatku dochodowego, podatek płacą wspólnicy. Wspólnik będący osobą fizyczną płaci PIT, a wspólnik będący podatnikiem CIT – CIT, proporcjonalnie do prawa do udziału w zysku. Osoby fizyczne mogą też wybrać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeśli spełniają warunki. |
Spółka jawna |
Co do zasady spółka nie jest podatnikiem podatku dochodowego, podatek płacą wspólnicy. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy wspólnikami spółki nie są wyłącznie osoby fizyczne, a spółka nie złoży informacji o podatnikach podatku dochodowego od osób prawnych oraz o podatnikach podatku dochodowego od osób fizycznych, posiadających prawa do udziału w zysku tej spółki. |
Spółka partnerska |
Spółka nie jest podatnikiem podatku dochodowego, podatek płacą partnerzy. Partnerzy mają do wyboru dwie formy opodatkowania: opodatkowanie na zasadach ogólnych: według skali podatkowej 12% lub 32% albo podatkiem liniowym 19%. |
Spółka komandytowa Spółka komandytowo-akcyjna Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Prosta spółka akcyjna Spółka akcyjna |
Spółka opodatkowana jest podatkiem dochodowym od osób prawnych. Podstawowe stawki podatku dochodowego od osób prawnych, przy opodatkowaniu na zasadach ogólnych:
Co do zasady dochodzi do podwójnego opodatkowania:
|
Przeczytaj, jak wybrać optymalną formę opodatkowania.
Jaką księgowość muszę prowadzić
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Przedsiębiorca może prowadzić księgowość w formie księgi przychodów i rozchodów (księgowość uproszczona), jeśli przychody z działalności za poprzedni rok podatkowy, ustalone zgodnie z ustawą o PIT, oraz przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy były niższe niż równowartość 2,5 mln euro. Po osiągnięciu tego limitu musi prowadzić księgi rachunkowe od następnego roku obrotowego. Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych prowadzisz ewidencję przychodów zamiast księgi przychodów i rozchodów. |
|---|---|
Spółka cywilna |
Spółka cywilna osób fizycznych może prowadzić księgowość w formie księgi przychodów i rozchodów (księgowość uproszczona), jeśli przychody z działalności za poprzedni rok podatkowy, ustalone zgodnie z ustawą o PIT, oraz przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy były niższe niż równowartość 2,5 mln euro. Po osiągnięciu tego limitu musi prowadzić księgi rachunkowe od następnego roku obrotowego. Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych prowadzisz ewidencję przychodów zamiast księgi przychodów i rozchodów. Jeśli wspólnikiem jest osoba prawna lub inna spółka, spółka prowadzi księgi rachunkowe niezależnie od wysokości przychodów. |
Spółka jawna |
Spółka jawna osób fizycznych może prowadzić księgowość w formie księgi przychodów i rozchodów (księgowość uproszczona), jeśli przychody z działalności za poprzedni rok podatkowy, ustalone zgodnie z ustawą o PIT, oraz przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy były niższe niż równowartość 2,5 mln euro. Po osiągnięciu tego limitu musi prowadzić księgi rachunkowe od następnego roku obrotowego. Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych prowadzisz ewidencję przychodów zamiast księgi przychodów i rozchodów. Jeśli wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, spółka prowadzi księgi rachunkowe niezależnie od wysokości przychodów. |
Spółka partnerska |
Spółka partnerska może prowadzić księgowość w formie księgi przychodów i rozchodów (księgowość uproszczona), jeśli przychody z działalności za poprzedni rok podatkowy, ustalone zgodnie z ustawą o PIT, oraz przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów za poprzedni rok obrotowy były niższe niż równowartość 2,5 mln euro. Po osiągnięciu tego limitu musi prowadzić księgi rachunkowe od następnego roku obrotowego. |
Spółka komandytowa |
Spółka jest zobowiązana prowadzić pełną księgowość, czyli musi prowadzić księgi rachunkowe. Dodatkowo w jej ramach konieczne jest sporządzanie sprawozdań finansowych oraz sprawdzanie stanu aktywów i pasywów przedsiębiorstwa. |
Spółka komandytowo-akcyjna |
Spółka jest zobowiązana prowadzić pełną księgowość, czyli musi prowadzić księgi rachunkowe. Dodatkowo w jej ramach konieczne jest sporządzanie sprawozdań finansowych oraz sprawdzanie stanu aktywów i pasywów przedsiębiorstwa. |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Spółka jest zobowiązana prowadzić pełną księgowość, czyli musi prowadzić księgi rachunkowe. Dodatkowo w jej ramach konieczne jest sporządzanie sprawozdań finansowych oraz sprawdzanie stanu aktywów i pasywów przedsiębiorstwa. |
Prosta spółka akcyjna |
Spółka jest zobowiązana prowadzić pełną księgowość, czyli musi prowadzić księgi rachunkowe. Dodatkowo w jej ramach konieczne jest sporządzanie sprawozdań finansowych oraz sprawdzanie stanu aktywów i pasywów przedsiębiorstwa. |
Spółka akcyjna |
Spółka jest zobowiązana prowadzić pełną księgowość, czyli musi prowadzić księgi rachunkowe. Dodatkowo w jej ramach konieczne jest sporządzanie sprawozdań finansowych oraz sprawdzanie stanu aktywów i pasywów przedsiębiorstwa. |
Przeczytaj więcej o księgowości i ewidencjach w firmie.
Czy będę płacić składki do ZUS
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą pełni funkcję płatnika składek: płaci składki za siebie i za pracownika. |
|---|---|
Spółka cywilna Spółka jawna Spółka partnerska Spółka komandytowa |
Spółka pełni funkcję płatnika składek za osoby świadczące w niej pracę na podstawie umowy o pracę bądź umowy-zlecenia. Wspólnik będący osobą fizyczną jest traktowany przez ZUS jak przedsiębiorca. Co do zasady sam opłaca składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Zakres obowiązku zależy także od innych tytułów do ubezpieczeń i dostępnych ulg. Podstawa składki zdrowotnej zależy od rodzaju spółki, a w spółkach, których wspólnicy rozliczają PIT od działalności – także od formy opodatkowania. |
Spółka komandytowo-akcyjna |
Spółka pełni funkcję płatnika składek za osoby świadczące w niej pracę na podstawie umowy o pracę bądź umowy-zlecenia. Komplementariusz będący osobą fizyczną co do zasady podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnemu oraz sam opłaca swoje składki. Akcjonariusz nie podlega tym ubezpieczeniom z samego tytułu posiadania akcji. |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Spółka pełni funkcję płatnika składek za osoby świadczące w niej pracę na podstawie umowy o pracę bądź umowy-zlecenia. Płatnikiem składek z tytułu pozostawania wspólnikiem spółki jednoosobowej jest wspólnik. W przypadku, gdy spółkę tworzy co najmniej dwóch wspólników, wspólnik nie podlega ubezpieczeniom z samego tytułu posiadania udziałów. |
Prosta spółka akcyjna |
Spółka pełni funkcję płatnika składek za osoby świadczące w niej pracę na podstawie umowy o pracę bądź umowy-zlecenia. Przy czym akcjonariusz nie ma obowiązku płacenia składek ZUS niezależnie od tego, czy spółkę będzie tworzył jeden akcjonariusz czy więcej. Każdy z nich będzie zwolniony z obowiązku płatności składek na ubezpieczenie społeczne (akcjonariusz będzie zobowiązany uiścić składki ZUS w przypadku, gdy jako wkład do spółki wniesie świadczenie pracy lub usług). |
Spółka akcyjna |
Spółka pełni funkcję płatnika składek za osoby świadczące w niej pracę na podstawie umowy o pracę bądź umowy-zlecenia. |
Przeczytaj, jakie składki ZUS płaci przedsiębiorca.
Czy mogę zawiesić działalność firmy
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Tak. Jednoosobowa działalność gospodarcza może być zawieszona tylko wtedy, kiedy przedsiębiorca nie zatrudnia pracowników. Okres zawieszenia: minimum 30 dni (jeśli obejmuje miesiąc luty, to odpowiednio 28 lub 29 dni). Przeczytaj, jak zgłosić zawieszenie w CEIDG. |
|---|---|
Spółka cywilna |
Tak. W przypadku wykonywania działalności gospodarczej w spółce cywilnej zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej jest skuteczne pod warunkiem jej zawieszenia przez wszystkich wspólników. Spółkę można zawiesić, jeśli nie zatrudnia ona pracowników. Okres zawieszenia: minimum 30 dni (jeśli obejmuje miesiąc luty to odpowiednio 28 lub 29 dni). Zawieszenie musisz zgłosić do GUS, urzędu skarbowego skarbowego oraz – jako wspólnik będący osobą fizyczną – do CEIDG. |
Spółka jawna |
Tak. Spółka jawna może zawiesić działalność pod warunkiem, że nie zatrudnia pracowników. Spółkę można zawiesić na okres od 30 dni do 24 miesięcy. ). Datę zawieszenia działalności powinna wskazywać treść uchwały wspólników o zawieszeniu działalności – nie może być ona wcześniejsza niż data złożenia wniosku o zawieszenie w KRS. |
Spółka partnerska |
Tak. Spółka partnerska może zawiesić działalność pod warunkiem, że nie zatrudnia pracowników. Spółkę można zawiesić na okres od 30 dni do 24 miesięcy. ). Datę zawieszenia działalności powinna wskazywać treść uchwały wspólników o zawieszeniu działalności – nie może być ona wcześniejsza niż data złożenia wniosku o zawieszenie w KRS. |
Spółka komandytowa |
Tak. Spółka komandytowa może zawiesić działalność pod warunkiem, że nie zatrudnia pracowników. Spółkę można zawiesić na okres od 30 dni do 24 miesięcy. Datę zawieszenia działalności powinna wskazywać treść uchwały komplementariuszy o zawieszeniu działalności – nie może być ona wcześniejsza niż data złożenia wniosku o zawieszenie w KRS. |
Spółka komandytowo-akcyjna |
Tak. Spółka komandytowo-akcyjna może zawiesić działalność pod warunkiem, że nie zatrudnia pracowników. Spółkę można zawiesić na okres od 30 dni do 24 miesięcy. Datę zawieszenia działalności powinna wskazywać treść uchwały wspólników o zawieszeniu działalności – nie może być ona wcześniejsza niż data złożenia wniosku o zawieszenie w KRS. |
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Tak. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może zawiesić działalność pod warunkiem, że nie zatrudnia pracowników. Spółkę można zawiesić na okres od 30 dni do 24 miesięcy. Datę zawieszenia działalności powinna wskazywać treść uchwały zarządu o zawieszeniu działalności – nie może być ona wcześniejsza niż data złożenia wniosku o zawieszenie w KRS. |
Prosta spółka akcyjna |
Tak. Spółka prosta spółka akcyjna może zawiesić działalność pod warunkiem, że nie zatrudnia pracowników. Spółkę można zawiesić na okres od 30 dni do 24 miesięcy. Datę zawieszenia działalności powinna wskazywać treść uchwały zarządu lub rady dyrektorów o zawieszeniu działalności – nie może być ona wcześniejsza niż data złożenia wniosku o zawieszenie w KRS. |
Spółka akcyjna |
Tak. Spółka akcyjna może zawiesić działalność pod warunkiem, że nie zatrudnia pracowników. Spółkę można zawiesić na okres od 30 dni do 24 miesięcy. Datę zawieszenia działalności powinna wskazywać treść uchwały zarządu o zawieszeniu działalności – nie może być ona wcześniejsza niż data złożenia wniosku o zawieszenie w KRS. |
Czy mogę zamknąć firmę
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Tak. Decyzja o rozwiązaniu firmy należy do właściciela. Może nastąpić w każdym czasie. |
|---|---|
Spółka cywilna |
Tak. Decyzja o rozwiązaniu spółki należy do wspólników. Może nastąpić w każdym czasie. |
Spółka jawna |
Tak. Rozwiązanie spółki powodują:
|
Spółka partnerska |
Tak. Rozwiązanie spółki powodują:
|
Spółka komandytowa |
Tak. Rozwiązanie spółki powodują:
|
Spółka komandytowo-akcyjna |
Tak. Rozwiązanie spółki powodują:
|
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością |
Tak. Rozwiązanie spółki powodują:
|
Prosta spółka akcyjna |
Tak. Rozwiązanie spółki powodują:
|
Spółka akcyjna |
Tak. Rozwiązanie spółki powodują:
|
Jak formalnie rozwiązać firmę
Jednoosobowa działalność gospodarcza |
Jeśli kończysz działalność gospodarczą, złóż wniosek o wykreślenie z CEIDG. |
|---|---|
Spółka cywilna |
Należy złożyć wniosek o wyrejestrowanie spółki cywilnej z rejestru REGON. Musi być opatrzony podpisami wszystkich wspólników (bądź pełnomocnika). Wniosek należy złożyć w ciągu 7 dni od zakończenia działalności spółki. Powinna zostać dołączona kopia uchwały o rozwiązaniu spółki przez wszystkich wspólników. Złóż też zgłoszenie aktualizacyjne NIP-2 do urzędu skarbowego. Jako wspólnik wpisany do CEIDG złóż wniosek o zmianę wpisu albo o wykreślenie, jeśli kończysz całą swoją działalność. |
Spółka jawna |
Sposoby rozwiązania spółki:
|
Spółka partnerska Spółka komandytowa |
W każdym wypadku rozwiązanie spółki wiąże się z koniecznością złożenia wniosku o wykreślenie spółki z KRS. |
Spółka komandytowo-akcyjna Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Prosta spółka akcyjna Spółka akcyjna |
Co do zasady trzeba przeprowadzić postępowanie likwidacyjne. Z chwilą otwarcia likwidacji spółka ma obowiązek występowania w obrocie pod zmienioną firmą – do dotychczasowego oznaczenia należy dołączyć słowa „w likwidacji”. Spółka musi zgłosić do KRS otwarcie likwidacji. W prostej spółce akcyjnej możesz zamiast likwidacji zastosować przejęcie całego majątku przez akcjonariusza, z obowiązkiem zaspokojenia wierzycieli i pozostałych akcjonariuszy. Wymaga to odpowiedniej uchwały walnego zgromadzenia i zgody sądu rejestrowego. |
Przeczytaj: