Miasto Otwock posiada rozwiniętą sieć placówek oświatowych, zarówno publicznych, jak i niepublicznych. Należą do nich przedszkola oraz szkoły podstawowe. W Otwocku funkcjonuje 10 publicznych szkół podstawowych, w 5 szkołach w roku szkolnym 2021/2022 zorganizowane były oddziały przedszkolne tzw. „0”, w których dzieci sześcioletnie mogą realizować obowiązkowe wychowanie przedszkolne, a w 2 szkołach oddziały przedszkolne dla dzieci w wieku 3-5 lat. Szkoła Podstawowa nr 5 oraz Szkoła Podstawowa nr 7 są szkołami z oddziałami integracyjnym. Szkoły podstawowe (oprócz szkół specjalnych, integracyjnych) mają określony zasięg terytorialny, a dyrektorzy szkół kontrolują spełnianie obowiązku szkolnego przez dzieci zamieszkałe w ich obwodach.
W roku szkolnym 2021/2022 w szkołach podstawowych w 187 oddziałach naukę pobierało 3 743 uczniów. We wszystkich szkołach podstawowych, dla których organem prowadzącym jest Miasto Otwock uczniowie mają możliwość korzystania ze świetlicy szkolnej. W roku szkolnych 2021/22 w szkołach zatrudnionych było 466 nauczycieli.
Budynki szkolne są bezpieczne dla uczniów, Na bieżąco mają miejsce drobne i większe remonty. Klasopracownie są dobrze wyposażone w sprzęt pozyskany z projektów zewnętrznych i finansowania budżetowego. Wszystkie szkoły mają dostęp na swoim terenie do boiska wielofunkcyjnego. Część placówek posiada bieżnię lekkoatletyczną i salę gimnastyczną /poza SP9/. W roku 2020/21 zainwestowano w sprzęt sportowy do realizacji zajęć wychowania fizycznego. Polepsza się także infrastruktura teleinformatyczna niezbędna do funkcjonowania dzisiejszej szkoły.
Główne inwestycje
W roku szkolnym 2019/2020 w Szkole Podstawowej nr 12 w Otwocku, ul. Andriollego 76 na parterze w skrzydle B zostały zaadaptowane pomieszczenia na oddziały przedszkolne dla dzieci w wieku 3-6 lat. Dzięki temu Miasto Otwock było w stanie zapewnić miejsca wychowania przedszkolnego wszystkim dzieciom biorącym udział w rekrutacji do przedszkoli na rok szkolny 2019/2020.
Dzięki dofinansowaniu z funduszy unijnych w ostatnich latach został zrealizowany projekt termomodernizacji otwockich placówek oświatowych. Szkoły zyskały nową estetyczną elewację, zostały docieplone, wymieniono stolarkę okienną i drzwiową oraz oświetlenie LED. Termomodernizacją zostało objętych sześć szkół podstawowych: szkoła podstawowa nr 2, szkoła podstawowa nr 4, szkoła podstawowa nr 6, szkoła podstawowa nr 7, szkoła podstawowa nr 9, szkoła podstawowa nr 12. W szkołach podstawowych nr 2 i nr 6 wykonano przyłącza gazowe.
Flagowym projektem inwestycyjnym Miasta była budowa szkoły podstawowej nr 8 . Nowy budynek powstał w niewiele ponad rok. Oprócz nowoczesnych sal lekcyjnych i pracowni znajdują się w nim dwa oddziały przedszkolne, stołówka, świetlica, przestronne korytarze oraz winda. Elewacja budynku i wykończenia nawiązują do stylu świdermajer. Drewniane akcenty są też widoczne w środku, co sprawia, że cały obiekt jest spójny i nowoczesny. Realizacja tej największej od kilkunastu lat inwestycji oświatowej w Otwocku była możliwa dzięki pozyskanemu przez Miasto Otwock dofinansowaniu z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych, w wysokości ok. 16,3 mln zł (w tym budowa siedziby szkoły, boisk, wyposażenia oraz modernizacji sali gimnastycznej). Nowy budynek oraz boiska są do dyspozycji uczniów od 1 września 2022 r.
Na początku czerwca 2022 r szkoły otrzymały z budżetu miasta ponad 201 231,00 zł na zakup nowego sprzętu sportowego. Prezydent miasta Jarosław Margielski i przedstawiciele rady miasta przekazali dyrektorom i nauczycielom wychowania fizycznego z otwockich podstawówek vouchery na zakup sprzętu, który został zakupiony w czasie wakacji. Na liście zakupów znalazły się m. in. piłki, siatki, płotki i stroje sportowe.
Pozostałe większe inwestycje przeprowadzone w ostatnich latach w otwockich szkołach podstawowych:
Rok 2019
- Remont pomieszczeń kotłowni wraz z wymianą pieców na gazowe w SP 6 i SP 12 – 400 000,00 zł
- Wykonanie instalacji oraz zakup kamer i sprzętu niezbędnego do monitorowania obiektów na terenie: Szkoły Podstawowej nr 4, Szkoły Podstawowej nr 5 oraz Szkoły Podstawowej nr 3 – 123 278,36 zł
- Park Naukowy na Kresach przy Szkole podstawowej nr 6 - Wykonanie dokumentacji projektowej, dostawa i montaż tablic naukowych i interaktywnych dla dzieci - 344.380,00 zł
- Rozbudowa ogólnodostępnej strefy przy SP 3 - budowa dwutorowej bieżni, bieżni do skoku w dal wraz z piaskownicą, montaż elementów małej architektury - 256.508,62 zł
- Ekologiczno-edukacyjna ścieżka z placem zabaw na terenie Szkoły Podstawowej Nr 12 - 163.740,00 zł
Rok 2020
- Parki Gier przy Szkole podstawowej nr 4 - wykonanie na terenie szkolnym parku gier, na który składają się piłkarzyki betonowe, betonowe stoły do ping-ponga i do gry w szachy/warcaby/chińczyka, trampoliny zewnętrzne ławki, koszy na śmieci tablic informacyjnych, żagli przeciwsłonecznych oraz wymiana ogrodzenia – 29.520,00 zł
- wykonanie altany śmietnikowej I STREET WORKOUT na terenie SP7 – 90 000,00 zł
- budowa dwutorowej bieżni, bieżni do skoku w dal wraz z piaskownicą oraz montaż architektury (piłkochwytów, altany ogrodowej, ławki i kosze na śmieci) przy SP nr 3 – 248 882,62 zł
Rok 2021
- w Szkole Podstawowej nr 4 została utworzona sala sensoryczna doświadczania świata do zajęć integracji sensorycznej. Koszt przystosowania i niezbędnych urządzeń to 80.512,00 zł
Edukacja uczniów z Ukrainy
W związku z napływem uchodźców z Ukrainy do Polski, w tym również do Otwocka, prezydent Jarosław Margielski podjął w 2022 r. decyzję o utworzeniu oddziałów przygotowawczych dla dzieci z Ukrainy w szkole podstawowej nr 9 przy ul. Narutowicza 275 w Otwocku. W placówce utworzono trzy oddziały przygotowawcze dla uczniów klas I – VIII, gdzie dopuszczono organizację nauczania w klasach łączonych odpowiednio dla klas: 1/ I – III szkoły podstawowej; 2/ IV – VI szkoły podstawowej; 3/ VII – VIII szkoły podstawowej.
Programy finansowane zewnętrznie
W otwockich szkołach podstawowych z powodzeniem realizowane są programy dofinansowane ze środków zewnętrznych. W roku szkolnym 2021/22 były to:
- „Narodowy Program Rozwoju Czytelnictwa 2.0.” - 64 000,00 zł
- Projekt „Poznaj Polskę” – 56 712,00 zł
- Program „WzMOCnij Swoje Otoczenie” – 60 000,00 zł
- Rządowy program „Aktywna tablica” – 105 000,00 zł
- Rządowy program „Posiłek w szkole i w domu” – 250 494,00 zł
- Rządowy program „Laboratoria przyszłości” - 1 081 600,00 zł